Müsilaj Marmara’ya Geri Döndü: Tekne Sahipleri Ne Yapmalı?

Teknede yaşayınca denizin rengindeki küçük bir değişiklik bile gözünüze batıyor. Bu hafta gelen haber ise hiç küçük değil: Müsilaj, yani halk arasındaki adıyla deniz salyası, Marmara’ya geri döndü. Gemlik ve Erdek körfezlerinden gelen su altı görüntüleri, 2021’in kabusunu yeniden hatırlattı.

Marmara’da müsilaj nerede görüldü?

Gemlik Körfezi’nde Narlı ile Kapaklı arasında yapılan dalışlarda, 8 ile 30 metre arasındaki derinliklerde yoğun müsilaj görüntülendi. Dalgıçların ilk kayıtları 13 Kasım tarihli. Benzer görüntüler Erdek Körfezi ve Paşalimanı Adası çevresinden de geldi.

En çok etkilenenler yine balıkçılar. Gemlik’teki balıkçılar ağ atamadıklarını, ağların yapışkan tabakayla kaplandığını ve tekne motorlarının da zarar gördüğünü anlatıyor. Küçük ölçekli balıkçılar geçmiş müsilaj sezonlarında gelirlerinin büyük kısmını kaybettiklerini hatırlatıyor.

Müsilaj nedir, neden oluşur?

Müsilaj, denizdeki mikroskobik alglerin (fitoplanktonların) aşırı çoğalmasıyla ortaya çıkan, jel kıvamında bir tabakadır. Yalnızca yüzeyde değil, su kolonunun derinliklerinde ve deniz dibinde de oluşabilir.

Uzmanlar birkaç etkenin üst üste geldiğini söylüyor:

  • Isınan deniz suyu: İklim değişikliğiyle yüzey sıcaklıkları artıyor.
  • Durgun su: Rüzgâr düzeninin değişmesi ve yüzeydeki durgunluk süreci hızlandırıyor.
  • Kirlilik: Denize karışan evsel ve endüstriyel atıklar algleri besliyor.

Marmara’nın yapısı da işi zorlaştırıyor. Üstte daha az tuzlu Karadeniz suyu, altta daha tuzlu Akdeniz suyu var. Bu iki katman kolay karışmadığı için kirlilik dağılamıyor ve denizde birikiyor.

Yani müsilaj bir sebep değil, sonuç. Denizin “artık kaldıramıyorum” deme şekli.

Müsilaj deniz canlılarına nasıl zarar veriyor?

Müsilaj tabakası suya giren ışığı azaltıyor, dipteki süngerlerin, mercanların ve pinaların üzerini kaplayarak nefes almalarını ve beslenmelerini zorlaştırıyor. Balık yumurtalarını sararak üremeyi de olumsuz etkiliyor. Uzmanlar, Marmara’daki kirliliğin uzun vadede Akdeniz’i de tehdit edebileceği uyarısında bulunuyor.

Teknesi Marmara’da olanlar için 5 pratik adım

  1. Deniz suyu filtresini sık kontrol et. Müsilaj soğutma suyu girişini tıkayabilir. Motoru çalıştırmadan önce filtreye bak, gerekirse temizle.
  2. Soğutma suyu çıkışını izle. Motor çalışırken egzozdan gelen su akışı zayıflarsa hemen dur ve kontrol et. Hararet, en pahalı arızaların başında gelir.
  3. Pervane ve şaftı takip et. Yoğun müsilajlı bölgelerde yapışkan tabaka pervaneye sarılabilir. Her seyirden sonra kısa bir göz atman yeterli.
  4. Rotanı ona göre seç. Yoğun müsilaj görülen koylarda demirlemek yerine daha açık, su hareketi olan yerleri tercih et.
  5. Gördüğünü kaydet ve paylaş. Tarih, yer ve fotoğrafla yapılan gözlemler hem diğer denizciler hem de araştırmacılar için çok değerli.

Peki biz ne yapabiliriz?

Tek bir tekne Marmara’yı kurtarmaz ama kirliliğe ortak olmak zorunda da değil. Atık suyu açık denize değil atık alım noktalarına vermek, teknede deterjan kullanımını azaltmak ve marinalardaki atık alım hizmetlerinden yararlanmak küçük ama gerçek katkılar.

2021’de “bir daha olmaz” dedik. Olmaması için denizi sadece bir manzara olarak değil, birlikte yaşadığımız bir ev olarak görmemiz gerekiyor.

Sen bu kış Marmara’da müsilaj gördün mü? Nerede gördüğünü yorumlara yaz, birlikte bir harita çıkaralım.

Kaynaklar